इरानसँगको सम्झौतामा ट्रम्पको नयाँ संकेत

वासिङ्टन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग जारी वार्तामा हतार नगर्न आफ्ना प्रतिनिधिहरूलाई निर्देशन दिएका छन्। यसअघि सम्झौता अन्तिम चरणमा पुगेको संकेत दिएका ट्रम्पको पछिल्लो अभिव्यक्तिले वार्ता अझै केही समय लम्बिन सक्ने संकेत गरेको छ।

अमेरिका र इरानबीच छलफल भइरहेको प्रस्तावित सम्झौतामा ६० दिनको युद्धविराम, हर्मुज जलडमरूमध्य पुनः पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा ल्याउने तथा इरानको आणविक कार्यक्रमबारे थप वार्ता अगाडि बढाउने विषय समेटिएको बताइएको छ।

सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रतिक्रिया जनाउँदै ट्रम्पले वार्ता सकारात्मक दिशामा अघि बढिरहेको उल्लेख गरे। तर, दुवै पक्षले पर्याप्त समय लिएर सबै विषयलाई सावधानीपूर्वक टुंग्याउनुपर्नेमा उनले जोड दिएका छन्।

शनिबार मात्रै ट्रम्पले अधिकांश विषयमा सहमति नजिक पुगेको दाबी गरेका थिए। त्यसपछि छिट्टै औपचारिक घोषणा हुन सक्ने अनुमान गरिएको थियो। तर पछिल्लो अभिव्यक्तिले अझै केही जटिल विषयमा सहमति हुन बाँकी रहेको देखाएको छ।

इरानी पक्षले पनि वार्तामा प्रगति भएको संकेत दिएको छ। इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाघेईले दुवै पक्ष सम्झौताका हिसाबले “धेरै नजिक र धेरै टाढा” दुवै अवस्थामा रहेको टिप्पणी गरेका छन्। उनका अनुसार वार्तामा सकारात्मक वातावरण भए पनि केही संवेदनशील विषय अझै टुंगोमा पुगेका छैनन्।

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार हाल छलफलमा रहेको दस्तावेज अन्तिम सम्झौता नभई प्रारम्भिक मस्यौदा मात्र हो। यसमा केही जटिल विषयलाई पछि विस्तृत रूपमा टुंग्याउने गरी खुला राखिएको छ।

इरानले आफूविरुद्ध लगाइएका आर्थिक प्रतिबन्ध हटाउनुपर्ने, विदेशमा रोक्का गरिएका सम्पत्ति तथा रकम फुकुवा हुनुपर्ने माग राख्दै आएको छ। अर्कोतर्फ अमेरिकाले इरानको आणविक कार्यक्रममाथि कडा निगरानी र सीमितता सुनिश्चित गर्नुपर्ने अडान कायम राखेको छ।

प्रस्तावित सम्झौताले अमेरिकी राजनीतिभित्र पनि बहस सिर्जना गरेको छ। सत्तारूढ रिपब्लिकन पार्टीका केही नेताहरूले इरानप्रति अत्यधिक नरम नीति अपनाइएको भन्दै सार्वजनिक रूपमा असन्तुष्टि जनाएका छन्।

मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था, अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजार र क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलनमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्ने भएकाले अमेरिका–इरान वार्तालाई विश्व समुदायले चासोपूर्वक हेरिरहेको छ। सम्झौता सफल भए क्षेत्रीय तनाव कम हुने अपेक्षा गरिएको छ भने असफल भए पुनः तनाव बढ्न सक्ने आकलन गरिएको छ।